System kaucyjny przeszedł w Polsce z fazy projektowania do fazy operacyjnej. Pierwsze dane z okresu przejściowego pokazują, że wdrożenie obejmuje nie tylko duże sieci handlowe, ale również segment małych sklepów. Według informacji przywoływanych przez @franczyzawhandlu.pl, @Ministerstwo Klimatu i Środowiska podsumowało pierwsze trzy miesiące obowiązywania systemu w IV kwartale 2025 roku, wskazując na wyraźny wzrost liczby opakowań kaucyjnych w sprzedaży oraz na aktywność sklepów do 200 mkw., które formalnie nie muszą przystępować do systemu.
Pierwszy kwartał działania systemu kaucyjnego
Z danych ministerstwa wynika, że w październiku 2025 roku do sprzedaży detalicznej trafiło 85 tys. opakowań objętych systemem kaucyjnym. W listopadzie liczba ta wzrosła do 2,5 mln sztuk. W tym samym okresie konsumenci odebrali kaucję od około 500 tys. opakowań. W listopadzie w obrocie znajdowało się już niemal 60 mln opakowań oznaczonych jako kaucyjne, z wyraźną przewagą puszek.
Resort podkreślił, że pierwsze miesiące wdrożenia miały charakter przejściowy i umożliwiały producentom wprowadzanie na rynek zapasów opakowań wytworzonych przed zmianą oznaczeń. Jednocześnie część firm przesunęła przystąpienie do systemu na rok 2026, co jest naturalnym efektem dużych zmian regulacyjnych w branży napojowej.
Udział małych sklepów
Najbardziej zaskakującym elementem podsumowania jest aktywność małych sklepów. Według danych przywoływanych przez franczyzawhandlu.pl, do systemu mogło przystąpić już około 20 tys. placówek o powierzchni poniżej 200 mkw. Przypomnijmy, że dla tej kategorii sklepów udział w systemie jest dobrowolny. Resort zakłada, że w pierwszym kwartale 2026 roku liczba zarówno wprowadzanych, jak i zwracanych opakowań będzie rosła, m.in. z powodu obowiązku osiągnięcia poziomu 77% zbiórki oraz opłaty produktowej za niewywiązanie się z tego obowiązku.
Konsekwencje operacyjne
Pierwsze miesiące funkcjonowania systemu przeniosły ciężar wdrożenia z warstwy legislacyjnej na operacyjną. W sklepach pojawiły się realne strumienie zwrotów, a obsługa kaucji zaczęła wymagać pracy logistycznej, technicznej i raportowej. Dla części podmiotów handlowych oznacza to konieczność wdrożenia infrastruktury wsparcia zwrotów oraz integracji z operatorami systemu.
Integracja jako warunek działania systemu
Uruchomienie punktu zbiórki w systemie kaucyjnym nie ogranicza się do ustawienia urządzenia zwrotnego. Wymaga także integracji z operatorem, konfiguracji raportowania zwrotów oraz procesu rozliczania kaucji. W 4VS obserwujemy w praktyce, że są to etapy kluczowe dla płynnego działania punktów zbiórki. Jako producent polskich automatów wspieramy wdrożenia od strony urządzeń, integracji i procesów, co pozwala na uruchamianie punktów zgodnie z wymaganiami operatorów.
Nowelizacja dla butelek szklanych
Równolegle trwa proces doprecyzowywania zasad dotyczących butelek szklanych wielokrotnego użytku. Jak przypomina franczyzawhandlu.pl, pod koniec grudnia 2025 roku do Sejmu trafił projekt nowelizacji ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, którego celem jest umożliwienie dalszego funkcjonowania rynkowych systemów zwrotu butelek szklanych prowadzonych przez producentów. 9 stycznia 2026 roku nowelizacja została uchwalona i przekazana do podpisu Prezydentowi RP. Zagadnienie to zostało szerzej opisane m.in. przez prawo.pl.
Podsumowanie
Pierwsze miesiące funkcjonowania systemu kaucyjnego potwierdzają, że wdrożenie obejmuje zarówno duże sieci, jak i małe sklepy, a rynek wszedł w etap praktycznej obsługi zwrotów. Ostatni kwartał 2025 roku pokazuje, że na znaczeniu zyskuje nie tylko legislacja, ale również logistyka, infrastruktura i integracja techniczna, które decydują o tym, jak system działa w praktyce w punktach zbiórki.
Źródła: